قاصدك

                                راه هاي نجات از فتنه هاي دوران غيبت

دوران غيبت ، دوران فتنه هاست . فتنه هايي كه دشوارترين امتحانات الهي هستند (1) و مهم ترينِ اين امتحانات ، « از دست ندادن دين » است . اين فتنه اي است كه امام رضا (ع) زمانش را هنگامي دانسته است كه سومين امام از نسل فرزندش به امامت مي رسد و اين دوران ، همان دوران امام عصر (عج) است . (2)

       دومين فتنه اي كه بر شيعيان وارد مي شود بدعت ها و دين تراشي هايي است كه مؤمن مي بيند ولي قدرت دگرگون كردن آن ها را ندارد . (3) اين فتنه آن چنان سخت و درهم كوبنده است كه دل مؤمن را همچون سرب كه در آتش قرارداده باشند ذوب مي كند . (4) و فتنة سوم ، فتنه اي است كه شيعيان در وجود امام عصرشان به شك مي افتند (5) و موجب گمراهي جمعي از شيعيان مي شود .

      پس از اين فتنه هاي فكري به فتنة اجتماعيِ درهم كوبنده اي برمي خوريم كه پايه هاي جامعة شيعه را به شدت سست مي كند و آن ، اين است كه دوستي ها و خويشاوندي ها از بين مي رود .(6 )

      وقتي جامعة شيعي به فكر برقراري ارتباطات اجتماعي سالمي نباشد و از دين و احكام و دستوراتِ درست ديني دور شود به مرحله اي مي رسد كه شيعيان به دشمنان ائمه مهر مي روزند و با دوستان ائمه دشمني مي كنند . (7)

     در حالي كه شيعيان بايد عكس اين رفتار ها را از خود بروز دهند . اين گرفتاري يا از آن رواست كه شيعيان به وظايفشان آشنا نيستند و يا همه ، يا گروهي از آن ها ، اصلاً شيعه نيستند يعني كساني هستند كه دوستي ائمه را دستاويزي ساخته اند تا در ميان شيعيان زندگي كنند و با قطع رحم و          مال اندوزي و به ضعف كشيدن ديگران به زندگي خود جلائي كاذب دهند كه حضرت حجت (عج) در يكي از سخنان خود به اين مسئله اشاره كرده اند .(8) در اين حال است كه حق و باطل به هم مي‌آميزد و حقيقت مشتبه گرديده در نتيجه ، انسان مؤمن از منافق بازشناخته نمي شود .(9)

چه كنيم كه از اين فتنه ها نجات يابيم ؟

ائمة اطهار خود به اين سؤال پاسخ داده اند . اين بزرگواران در قالب دستوراتي ما را در جهت دفع اين فتنه ها راهنمايي كرده اند كه مهم ترين آن ها ، شناخت امام (عج) است (10) كه منظور از آن ، تنها يادگرفتن نام ها و القاب و تاريخ ولادت و غيبت آن حضرت نيست بلكه بايد جايگاه امام را در زندگي فردي و اجتماعي خود بشناسيم، و نيز سخنان و پيام هاي آن حضرت را بخوانيم و بفهميم و به دستورات آن حضرت عمل كنيم كه « شيعَتُنا الْمُسلِّمون لِاَمرِنا » ( پيروان ما كساني اند كه به امر ما گردن مي نهند ) (11) و او را دوست داشته باشيم كه در اين صورت حضرت علي (ع) به نقل از امام رضا (ع) از سوي خداي تعالي بهشت را براي چنين كسي ضمانت كرده است .(12) بايد دانست كه دوستي امام(عج) است كه نشان دهندة ميزان دين نسان است چرا كه « هَـلِ الـدّينُ الّا الْحُبُّ و الْبُـغْض ؟ » (13) در اين جاست كـه متوجه مي شويم مهم‌ترين دفاع، در مقابل فتنة « از دست دادن دين » توسل و تمسك به باورهاي درست ديني ، و كسب معرفت در زمينة امامتِ امام عصر ( عج ) و شخصيت و سخنان آن امام عزيز است تا آن جا كه ايماني مستحكم ، و اسلامي نيكو داشته باشيم در آن صورت است كه مولا امير المؤمنين علي (ع) ضامن ورود ما به بهشت خواهند بود .

     بعد از مرحلة اعتقادي ، بايد به مرحلة عملي هم توجه داشت كه ائمة اطهار بر مواردي انگشت گذاشته اند و اصرار داشته اند كه شيعيان در اين دوره ، بايد ابتدا و به عنوان مهم ترين وظيفه به خواندن نماز در اول وقت بسيار بها دهند در اين صورت است كه شيطان از آن ها ترسان است و نمي تواند آنها را وارد گناهان بزرگ كند . ( 14 )

     دومين كاري كه يك شيعه در اين دوره نبايد از آن غافل باشد تمسك به حبل متين الهي ، اين كتاب آسماني است چرا كه قرآن شفاي دل ها و آرامش بخش جان هاست ؛ اما نه قرآني كه تنها خوانده شود و در آيات آن تعمق نشود و به دستورات آن عمل نگردد و از آيات بهشتي آن دل قاري شاد نشود و از آيات مربوط به جهنم ، قاري به گريه و تأثر دچار نشود و از خداوند طلب بهشت نكند و نگويد كه « از آتش دوزخ ، به خدا پناه مي برم ! » بلكه آن را بخواند ، در آن فكر كند ، با آياتش شاد شود ، و گريه كند و به خداوند پناه ببرد همان گونه كه امام رضا (ع) عمل مي كرد . (15)

    وقتي شيعه دانست كه امامي دارد و آن حضرت به دلايلي غايب است ديگر بي معني است كه در انتظار فرج امامش نباشد. (16) در اين حال است كه اگر شيعه بميرد مانند كسي است كه در خيمة ويژة امام عصر (عج) حاضر است ؛ (17) و اين انتظار، انتظاري قرين با تقوي است و نه با معصيت و پليدي.(18) حالت انتظار در ميان شيعيان داراي ويژگي هايي است كه علاوه بر تقوي داشتن، به مسئلة زيباي دعا براي فرج و سلامتي و آسايش امام (عج) نيز بر مي خوريم (19) كه در آن شيعيان از خداوند مي‌خواهند كه فرج امامشان را نزديك گرداند كه اگر اين كار را نكنند به گفتة امام صادق (ع) « سختيِ غيبت به نهايتِ مدتش خواهد رسيد . »  ( 20 ) و اين جاي افسوس دارد كه امروز مي‌بينيم شايد بسياري از شيعيان نه امامشان را مي شناسند و نه براي فرج ايشان دعا مي كنند و نه آداب انتظار را درك كرده اند اما از مشكلات و فتنه ها مي نالند !

     يكي ديگر از ويژگي هاي انتظار در ميان شيعيان ، احساس حضورِ دائم نزد امام زمان ( عج ) است چراكه اخبار و احوال شيعيان امام (عج) بنا به احاديثي كه نقل شده در روزهاي دوشنبه و پنجشنبه بر ايشان عرضه مي شود.(21) پس چگونه ممكن است شيعه باشيم و به راحتي گناه كنيم و شرم نداشته باشيم كه اخبار ما به گوش امام عزيزمان برسد ؟!

    وقتي شيعه از درون به برون مي آيد و از خانه به ميان اجتماع پا مي گذارد اقداماتي مي كند كه نشانة شيعه بودن اوست كه باز هم امامان عزيزمان ، قبل از فرارسيدن دوران سخت غيبت امام عصر (عج) براي ما آن ها را بيان كرده اند. امام رضا (ع) مي فرمايد : « رحمت خدا بر آن بنده اي كه امر ما را زنده كند.» راوي گويد به آن حضرت عرض كردم : « چگونه امر شما را زنده كند ؟ » امام فرمود: « علوم ما را بياموزد و به مردم ياد دهد ، اگر مردم محاسن و نيكويي هاي كلام ما را بدانند بدون شك ، از ماپيروي مي كنند ، » ( 22 )

     آري ، اگر مردم با كلام زيبا ، عميق ، حكيمانه و پر از مهر و محبت اهل بيت (ع) آ شنا شوند آن هم در مورد دوران غيبت و انتظارات امامشان از آن ها؛ ديگر دچار اشتباهات كمتري مي شوند. اين امر مهم وظيفة همة شيعيان است و به گروه خاصي اختصاص ندارد يعني اگر يك مرد شيعه به خانواده اش اين مسائل را بياموزد در واقع خود و خانواده اش را از نابودي و گمراهي نجات داده است و اگر دوستان خود را از اين اخبار مطلع كند دوستانش را از گرفتار شدن در آتش جهنم نجات داده است .

    از ديگر نشانه هاي شيعه بودن در دوران سختِ غيبت ، صبر پيشه كردن (23) و نگهداري زبان است (24) چراكه شيعه، انساني عجول و پر حرف و ياوه گو نيست؛ او كسي است كه به گفتة سعدي شيرازي عمل مي كند كه « كم گوي و گزيده گوي چون دُر تا ز اندك تو جهان شود پُر. »

    علاوه بر سه نشانة بالا ، نشانة ديگري براي شيعيان در دورة غيبت در لسان مبارك ائمه به چشم      مي خورد كه اگر شيعه اين گونه باشد به مصداق سخن امير المؤمنين ، جايگاه او بهشت است ؛ و آن داشتن اخلاق نيكو است. (25) امام صادق (ع) در شرح اين صفت مي فرمايند : « شيعة ما كسي است كه همچون سگان پارس نكند، و همچون كلاغان طمع نورزند، و اگر از گرسنگي بميرد گدايي نكند. آنان كساني هستند كه زندگي سَبكي دارند و در مالشان با همديگر مواسات مي كنند؛ (26) و هر گاه مؤمني را ببينند اكرامش كنند و هر گاه منافقي را ببينند از او دوري جويند و به هنگام مرگ بي تابي نكنند؛ (27) كه متأسفانه در اين دوره ، ما شاهد اعمالي مخالف با اين راهنمايي هاي  ائمة طاهرين (ع) هستيم و اين جاي بسي افسوس دارد !

    پس بياييد تا با هم زمزمه كنيم اين سخن دل هر شيعه را كه : *

    « خدايا ! دست هاي آلوده ام را ببين كه چگونه به سوي تو دراز گشته و با لرزشِ انگشتانم از تو غريبانه التماس دارد ،

     اي بخشنده و اي مهربان ، اين دستانِ فقير را بگير ، كه جز تو دستگيري ندارند .     

     خدايا ! بار سنگين گناهانم ، عرق شرم از جبين خجلت زده ام سرازير نموده و دل تيره ام درياي خون است و عقل محجوبم ، اسير خواهش هاست .

     اي وجود يكتا ! اي تو كه هستي از آنِ توست ، بنده اي بر در خانه ات آمده كه رويش سياه است و پاي طلبش مي لنگد ، ولي دست نيازش به سوي آستان تو درازست ، به نيم نگاهي ، باران رحمت خويش را بر كوير دلم جاري كن ، تا خاربوته هاي سرزمينِ خاكي دلم به بارش لطف و رحمتت به گل و ريحان تبديل شود و دوباره راه را از چاه بازشناسد تا مسير خانة ماه امامان را در پيش گيرد . به آستان او درآيد و او را بخواند تا ديگر سرگردان نباشد و در آن جا با امام خود نجوا كنم كه :     مولايم ! تيرگي هاي فتنه بر من سايه افكنده است و امور بر من مشتبه گرديده است . فتنه ها به جاي حقيقت رخ نموده اند و هر مَجازي ، پيروان خود را در قعر سرزمين نيستي فرو مي برد .هر روز عده اي و هر روز وعده اي !

    اماما ! تو يار بي كسي دوستانت هستي و آقاي روسفيدان ! پس گوشة چشمي بر اين خانة ويران ما بينداز تا به بهشتِ برين تبديل شود و ما شيعيان شما ، بتوانيم به قله هاي نجات و سعادت برسيم.

                                                                                     ان شاء الله

                                                                                    جهانگير اميري

ــــــــــــــــــــــــــــــ

* اين درد دل ها را با اندكي تلخيص ، و ويرايش از نامه اي كه به امام عصر ( عج ) نوسته شده نقل كرده ايم .

پي نوشت :

1 . منتخب الاثر ، لطف الله صافي گلپايگاني ، باب 27 و 47 .

2 . آفتاب در نگاه خورشيد ، دكتر مرتضي طاهري ، ص 51 ( حديث از امام رضا ( ع )  ) .

3 . وسايل الشيعه ، ج 1 ، باب 5 ، ص 140  ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

4 . همان جا .

5 . مسند الرضا ( ع ) ، ج 1 ، ص 228 ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

6 . بحارالانوار ، ج 52 ، ص 152 ، ح 2 ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

7 . همان ، ج 75 ، ص 391 ، ح 11 ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

8 . پيام امام زمان ( عج ) ، سيد جمال الدين حجازي ، ص 47 .

9 . بحار الانوار ، ج 75 ، ص 391 ، ح 11 ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

10 . همان ، ج 23 ، ص 84 ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

11 . همان ، ج 65 ، ص 167 ، ح 24 ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

12 . همان ، ج 36 ، ص 296 ( حديث از رضا ( ع ) ) .

13 . تفسير عياشي ، ج 1 ، ص 167 به نقل از امام صادق ( ع ) .

14 . وسايل الشيعه ، ج 3 ، ص 81  ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

15 . عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 2 ، ص 182 .

16 . كتاب غيبت نعماني ، ص 235 حديث 15 ( حديث از امام صادق ( ع ) ) .

17 . همان جا ، حديث 16 ( حديث از امام صادق ( ع ) ) .

18 . آفتاب در نگاه خورشيد ، ص 75  .

19 . همان ، ص 84  ـ 80 .

20 . بحار الانوار ج 52 ، ص 131 ، ح 34  .

21 . آفتاب در نگاه خورشيد ، ص 85 به نقل از تفسير طبرسي ذيل آية 105 سورة توبه .

22 . همان ، ص 87 .

23 . بحارالانوار ، ج 52 ، ص 129 ( حديث از امام رضا ( ع ) ) .

24 . كمال الدين شيخ صدوق ، باب 32 ، ح 15 ( حديث از امام محمد باقر ( ع ) ) .

25 . كتاب غيبت نعماني ، ص 235 ، ح 16 به نقل از امام صادق ( ع ) .

26 . همان ، ص 239 ح 4 .

27 . همان ، ص 240 ح 5 .